Acı Ot (Tilkişen)
Festivalin adını aldığı ot. Yabani kuşkonmaz. İnce, uzun sürgünleri Mart’ta çıkar; en çok yumurtayla kavrularak yenir.
Yarımadanın baharı
Acı Ot Nedir?
Bodrum yarımadasında "acı ot" ya da "tilkişen" denen yabani kuşkonmaz, kışın bittiğini haber veren ilk yeşilliklerden biridir. Adını, damakta bıraktığı o hafif keskin tattan alır.
Acı ot ekilmez, toplanır. Makiliklerin arasında, çalı diplerinde, taşlık yamaçlarda kendiliğinden çıkar. Mart’ta, bahar ekinoksuna yakın günlerde sürgünleri boy verir ve toplama mevsimi başlar — birkaç haftalık, dar bir pencere.
Onu bulmak bilgi ister. Hangi yamaçta, hangi çalının dibinde, hangi hafta çıkacağını bilmek kuşaktan kuşağa aktarılan bir şeydir. Ortakent’te bu bilgiyi taşıyanların çoğu, yıllardır aynı patikalardan geçen kadınlardır.
Mutfakta en bilinen hâli yumurtayla kavrulmasıdır. Zeytinyağıyla, limonla; kimi evde pilava, kimi evde börek içine. Acılığı pişince yumuşar, geriye baharın o ot kokusu kalır.
Ne zaman
Mart ayı, bahar ekinoksu civarı. Birkaç haftalık dar bir pencere.
Nerede
Bodrum yarımadasının makilikleri, çalı dipleri, taşlık yamaçlar.
Toplamaya çıkacaksanız
Yabani ot toplamak, ne topladığını bilmeyi gerektirir. Ege’nin makiliklerinde yenebilir otlara çok benzeyen zehirli türler de bulunur. Toplamaya çıkacaksanız bölgeyi ve bitkileri tanıyan biriyle gidin; emin olmadığınız hiçbir otu toplamayın, yemeyin.
Yarımadanın Otları
Acı ot yalnız gelmiyor. Mart’ta aynı yamaçlardan toplanan başka otlar da sofraya iniyor.
Deli Kenker
Dikenli yapısı yüzünden temizlemesi zahmetli, o yüzden de kıymetli. Bodrum’da dolması yapılır ve festivalin en uzun kuyruklu tezgâhlarından biridir.
Labada
Geniş yapraklı bir ot. Yaprakları sarma ve dolma için kullanılır; asma yaprağının yöresel karşılığı gibidir.
Turpotu
Adından anlaşılacağı gibi turpu andıran keskin bir tadı vardır. Zeytinyağlı yemeklerde ve salatalarda kullanılır.
Ada Marulu
Yarımadanın kıyı kesimlerinde yetişen yabani bir yeşillik. Kavurmalarda ve deniz ürünleriyle birlikte sofraya gelir.
Baldıran
Yörede toplanan otlar arasında anılır. Bu adla bilinen birden fazla bitki olduğu için, tanımadan toplanmamalıdır.
Bu adla bilinen birden fazla bitki var. Tanımadan toplamayın.
Otla Ne Yapılır?
Bu tariflerin çoğu yazılı değil. Anneannelerin elinde kalmış, festivalde tezgâha çıkıyor.
Deli Kenker Dolması
Bodrum’un en zahmetli, en nadide dolması. Dikenleri tek tek ayıklanan deli kenker yapraklarıyla yapılır.
Külür
Bodrum’a özgü, adını başka yerde duymayacağınız bir hamur işi. Festivalin vazgeçilmez tadı.
Çetimek Pidesi
Yöresel otlarla hazırlanan, sacda pişen ince pide. Sıcak sıcak, elde yenir.
Mart Mantarı Kavurması
Yalnızca Mart’ta çıkan mevsimlik mantar. Festival tarihinin neden Mart olduğunun bir başka cevabı.
Havanda İncir
Kuru incirin havanda dövülerek hazırlandığı geleneksel tatlı. Sabırla yapılır, azar azar yenir.
Labada Dolması
Labada yaprağına sarılan, zeytinyağlı iç harçlı dolma. Baharın ilk sofralarından.
Peki festival?
Bütün bu otlar ve tarifler, yılda bir kez Ortakent’in sokaklarında buluşuyor.
Festival Hakkında